Ιράν: Καταδικάστηκε σε θάνατο 23χρονη φοιτήτρια - «Θέλω την ευκαιρία να υπερασπιστώ τον εαυτό μου»
«Θυμηθείτε το όνομά μου. Μπορεί να μην μπορέσω να ξαναμιλήσω» λέει μεταξύ άλλων η Νάτζμεχ Αμινί που βρίσκεται στη φυλακή.
Νέα σοβαρή ανησυχία για τη χρήση της θανατικής ποινής σε βάρος διαδηλωτών και πολιτικών κρατουμένων στο Ιράν προκαλεί, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η καταδίκη της 23χρονης φοιτήτριας λογιστικής Νάτζμεχ Αμινί σε θάνατο.
Η νεαρή κρατούμενη βρίσκεται στη γυναικεία πτέρυγα των φυλακών Βακίλαμπαντ, στη Μασχάντ, ενώ πληροφορίες που αποδίδονται στην ίδια, καθώς και ηχητικό μήνυμα που φέρεται να μεταδόθηκε μέσα από τη φυλακή, κάνουν λόγο για σοβαρές παραβιάσεις των δικαιωμάτων της κατά την κράτηση, την ανάκριση και τη δικαστική διαδικασία.
Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρίσκονται η φερόμενη στέρηση πρόσβασης σε δικηγόρο της επιλογής της, οι συνθήκες κράτησής της και η χρήση ευρύτατων κατηγοριών ασφαλείας.
Βίαιη σύλληψη και πολύμηνη κράτηση
Η Νάτζμεχ Αμινί συνελήφθη, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, το Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026, κοντά στο παζάρι Φερντοσί στη Μασχάντ. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, κατά τη σύλληψή της υπέστη σοβαρή σωματική κακοποίηση από δυνάμεις ασφαλείας.
Μετά τη σύλληψή της, φέρεται να κρατήθηκε για σχεδόν τρεις μήνες σε απομόνωση στο τμήμα ασφαλείας των φυλακών Βακίλαμπαντ. Συνολικά, σύμφωνα με τις καταγγελίες, παρέμεινε για περίπου οκτώ μήνες σε κατάσταση δικαστικής και διοικητικής εκκρεμότητας, χωρίς πρόσβαση σε βασικά δικαιώματα που προβλέπονται για κρατουμένους.
Οι βαριές κατηγορίες που αντιμετωπίζει
Σε βάρος της 23χρονης, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, απαγγέλθηκαν μια σειρά από κατηγορίες που σχετίζονται τόσο με την εθνική ασφάλεια όσο και με το ποινικό δίκαιο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- «Μοχαρέμπε» (εχθρότητα κατά του Θεού).
- «Συνεργασία με εχθρικό κράτος (Ισραήλ)».
- «Σαμπ αλ-Ναμπί» (προσβολή του Προφήτη).
- «Προσβολή του Ανώτατου Ηγέτη».
- «Σύγκρουση με προσωπικό ασφαλείας και κρατικούς υπαλλήλους».
Οι κατηγορίες της «μοχαρέμπε» και του «σαμπ αλ-Ναμπί» μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις σύμφωνα με το ιρανικό δίκαιο, να επισύρουν τη θανατική ποινή.
Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επανειλημμένα εκφράσει ανησυχίες για τη χρήση ευρέων κατηγοριών ασφαλείας και θρησκευτικών αδικημάτων σε υποθέσεις που αφορούν διαδηλωτές και πολιτικούς κρατουμένους.
Η δίκη και η θανατική καταδίκη
Σύμφωνα με ηχητικό μήνυμα που αποδίδεται στην ίδια την Αμινί και φέρεται να μεταδόθηκε από τη φυλακή στις 18 Σεπτεμβρίου 2026, η υπόθεσή της εκδικάστηκε ενώπιον του 6ου Τμήματος του Ποινικού Τμήματος του Επαναστατικού Δικαστηρίου. Η θανατική ποινή φέρεται να εκδόθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και να της κοινοποιήθηκε από τον δικαστή Ασιάν.
Παράλληλα, σε ξεχωριστή υπόθεση, η 23χρονη φέρεται να καταδικάστηκε σε ποινή κάθειρξης 12 ετών και 6 μηνών. Ιδιαίτερο βάρος στις καταγγελίες δίνεται στο ζήτημα της νομικής εκπροσώπησης. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, η Αμινί δεν είχε πρόσβαση σε δικηγόρο της επιλογής της καθ' όλη τη διάρκεια της κράτησης και της δικαστικής διαδικασίας.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για κίνδυνο σωματικής και ψυχολογικής κακοποίησης κατά την παραμονή της στο τμήμα ασφαλείας, με σκοπό την απόσπαση ομολογιών υπό πίεση.
«Θέλω μόνο δικαιοσύνη και την ευκαιρία να υπερασπιστώ τον εαυτό μου»
Στις 18 Σεπτεμβρίου, η Νάτζμεχ Αμινί φέρεται να έστειλε ηχητικό μήνυμα από τις φυλακές Βακίλαμπαντ, δηλώνοντας την αθωότητά της και απευθύνοντας έκκληση προς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν και το εξωτερικό.
Στο μήνυμά της ζητά να εξεταστεί η υπόθεσή της και να υπάρξει διεθνής παρέμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων της. «Δεν προσπαθώ σήμερα να κάνω τον εαυτό μου ηρωίδα. Ζητώ μόνο ένα πράγμα: να γίνετε η φωνή μου», φέρεται να λέει.
Η 23χρονη περιγράφει τον εαυτό της ως «ένα αθώο κορίτσι», μιλά για τους γονείς και την οικογένειά της που περιμένουν την επιστροφή της και εκφράζει τον φόβο ότι η τελευταία ανάμνηση από την ίδια μπορεί να περιοριστεί σε «λίγες γραμμές σε έναν φάκελο».
Στη συνέχεια απευθύνει έκκληση σε δικηγόρους, νομικούς, ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνείς οργανισμούς να εξετάσουν τον φάκελό της και να διερευνήσουν την υπόθεση.
«Θέλω μόνο δικαιοσύνη και την ευκαιρία να υπερασπιστώ τον εαυτό μου», αναφέρει στο ηχητικό μήνυμα, ζητώντας από διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αρμόδιους φορείς των Ηνωμένων Εθνών να ακούσουν την έκκλησή της και να παρακολουθήσουν την εξέλιξη της υπόθεσης.
Κλείνοντας, απευθύνει μια δραματική έκκληση: «Θυμηθείτε το όνομά μου. Μπορεί να μην μπορέσω να ξαναμιλήσω. Όμως, όσο είμαι ζωντανή, κρατώ μία ελπίδα: πριν η αγχόνη σημάνει το τέλος της ζωής μου, να δω το ευημερούν και ελεύθερο Ιράν»